FNV komt met hoogste looneis in 30 jaar

Traditiegetrouw heeft de FNV een dag voor Prinsjesdag haar looneis voor 2019 bekendgemaakt. De FNV verlangt in deze looneis een 5% loonsverhoging in de collectieve arbeidsovereenkomsten (hierna: CAO’S) van 2019.[1] Er zijn verschillende meningen over deze eis. Zo vinden de tegenstanders dat de looneis veel te hoog is en vraagt men zich daarnaast af in hoeverre de looneis überhaupt nog een rol speelt in de onderhandelingen tussen werkgever en werknemer. In dit stuk zal eerst worden ingegaan op de hoogte van de looneis en daarna zal worden ingegaan op de rol van het FNV in het algemeen.

Voordelen looneis

In Nederland is er op dit moment een stevige economische groei en ten gevolge daarvan is er krapte op de arbeidsmarkt. FNV-bestuurder Zakaria Boefangacha vindt dat de lonen achterblijven bij deze huidige economische groei en dat zij daarom moeten stijgen.[2] Daarnaast steunt ook de politiek het voornemen om de lonen te verhogen. Zo heeft premier Rutte op Prinsjesdag aangegeven dat hij hoopt dat meer bedrijven meegaan in een trend die hij signaleert, dat niet alleen de lonen bij de overheid omhooggaan, maar ook in het bedrijfsleven.[3] Als gevolg van de krapte op de arbeidsmarkt zijn er op het moment veel openstaande vacatures. Het verhogen van de lonen zal ertoe leiden dat meer mensen gestimuleerd worden om de arbeidsmarkt te betreden, wat ervoor zal zorgen dat deze vacatures vervuld zullen worden.

Nadelen looneis

Kritiek op de looneis van de FNV is dat deze nog nooit succesvol is gebleken.[4] Uit statistieken blijkt dat de werkelijke loonstijging altijd een stuk lager is. Ter illustratie: in 2017 was de eis 2,5%, maar de werkelijke stijging 1,5 %.[5] Werkgeversverenigingen AWVN en VNO-NCW vinden een centrale looneis achterhaald. Een woordvoerder van VNO-NCW zegt dat de lonen per sector worden bepaald. Het is niet haalbaar om één centrale looneis voor alle verschillende sectoren vast te leggen.[6] Er wordt geen recht gedaan aan wat er nodig is in een specifieke sector. Er wordt alleen naar het geheel gekeken. De economische groei kan per sector verschillen en aan de hand daarvan zouden moeten ook verschillende loonstijgingen per sector geëist worden. Het nadeel van zo’n centrale eis is dat dat de verhoudingen tussen werkgevers en de vakbond daardoor meteen gespannen zijn. Het risico voor de FNV is dat de werkgevers volledig voorbij kunnen gaan aan de centrale looneis.

Rol van de FNV

FNV heeft tegenwoordig steeds minder leden, waardoor ze maatschappelijk een steeds kleinere rol heeft. Dit uit zich vooral bij de onderhandelingen met de werkgevers. Er zijn steeds meer CAO’S waar de FNV niet bij betrokken is. Zo heeft zij bijvoorbeeld niet getekend bij de CAO detailhandel en met Jumbo is zij het ook niet eens geworden. Jumbo is verder gegaan zonder de vakbond en heeft een arbeidsvoorwaardenregeling met de ondernemingsraad gesloten op grond van art 27 lid 1 Wet op de Ondernemingsraden.[7] Het is van belang om te onderkennen dat een akkoord met de ondernemingsraad op zichzelf niet genoeg is. De werknemers moeten allemaal afzonderlijk nog akkoord gaan met de nieuwe afspraken.[8] Daarentegen gelden bij een CAO de arbeidsvoorwaarden wel automatisch voor alle werknemers. Dit is een voordeel van een CAO in vergelijking met een arbeidsvoorwaardenregeling. Alleen vakbonden kunnen CAO’S sluiten en dit is gunstig voor de positie van het FNV, want hierdoor blijft zij wel degelijk van belang.[9] Het ledenverlies zorgt er alleen wel voor dat steeds meer mensen zich af vragen wie de FNV nou eigenlijk nog vertegenwoordigt in de CAO onderhandelingen.

De komende maanden zal blijken in hoeverre de FNV haar looneis gaat realiseren.

 

 

[1] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/fnv-belooft-werknemers-inhaalslag-en-komt-met-hoogste-looneis-in-zeker-dertig-jaar-~bee1eee3/

[2] https://fd.nl/economie-politiek/1270647/fnv-schroeft-centrale-looneis-op-tot-5

[3] https://www.nu.nl/prinsjesdag/5469293/rutte-logisch-mensen-iets-terug-geven.html

[4] https://fd.nl/opinie/1270991/centrale-looneis-gaat-fnv-niet-helpen

[5] https://nos.nl/artikel/2250824-fnv-zet-in-op-loonstijging-met-hoogste-eis-in-30-jaar.html

[6] https://fd.nl/opinie/1270991/centrale-looneis-gaat-fnv-niet-helpen

[7] https://www.nrc.nl/nieuws/2018/01/19/hoe-jumbo-de-vakbonden-buitenspel-zette-a1589071

[8] https://www.awvn.nl/arbeidsvoorwaardenregeling/

[9] Art 1 Wet op de collectieve arbeidsovereenkomsten