Aan het binnenhof is het al even subject non grata: de dividendbelasting.1Zie in dit kader https://fd.nl/economie-politiek/1270653/senaat-wordt-politiek-slagveld-voor-dividendbelasting. De grote verrassing uit het Regeerakkoord (2017) bleek het plan om de belasting over uitgekeerde winst af te schaffen. Een maatregel die de staat netto zo’n 1,4 miljard per jaar minder oplevert.2Zie https://fd.nl/economie-politiek/1270964/afschaffing-dividendbelasting-kost-nu-al-400-mln. Het kabinet rechtvaardigt het voorstel door te stellen dat Nederland daardoor aantrekkelijker wordt voor multinationals. Zelfs de koning verdedigde het voornemen: ‘Met fiscale maatregelen vergroten we de aantrekkingskracht van ons land voor grote en kleine bedrijven. De vennootschapsbelasting wordt lager, de dividendbelasting afgeschaft’. Maar wat betekent dit eigenlijk voor de aandeelhouder bij een multinational?

De reden voor afschaffing van de dividendbelasting

De dividendbelasting is een heffing van 15% over het uitgekeerde dividend.3Zie artt. 5 jo. 2 jo. 1 Wet op de dividendbelasting 1965. Deze staat heft deze belasting over de gehele dividenduitkering van een onderneming die in Nederland haar statutaire zetel heeft. Dat is dus ook als een onderneming een (groot) deel van de winst in andere landen behaalt of als de aandeelhouder die de uitkering ontvangt niet in Nederland woont. Dit is ook direct waar de ratio achter de afschaffing naar boven komt. Het kabinet vreest namelijk dat in Nederland gevestigde multinationals (zoals Shell en Unilever) vanuit hun aandeelhoudersachterban druk ervaren om de statutaire zetel te verplaatsen. Een land dat geen of minder belasting heft over het uitgekeerde dividend kan voor de achterban namelijk interessanter zijn. Dat Rutte hiermee inspeelt op een wens vanuit diezelfde multinationals werd onlangs duidelijk toen de NOS een intern rapport WOB’te.4Zie https://fd.nl/economie-politiek/1269239/lobby-voor-afschaffen-dividendbelasting-al-sinds-2005-bezig.

Er is vooral veel kritiek op de afschaffing van de dividendbelasting. Eerlijk is eerlijk; 1,4 miljard per jaar lijkt geen bedrag dat de staat zo maar terugverdient. Toch gaan er positieve stemmen op om de afschaffing van de dividendbelasting door de zetten. Door het afschaffen van de dividendbelasting haalt men de belasting weg bij de aandeelhouder. Dit komt de aantrekkingskracht van een aandeel in zijn algemeenheid ten goede.5Beetsma en Lorié, ‘ Schaf dividendbelasting af’, Weekblad Fiscaal Recht 2018/164, p. 161-167. Beetsma en Lorié baseren dit op de aantrekkingskracht van het zogeheten ‘marginale aandeel’. De algehele aantrekkelijkheid wordt bepaald door de fictieve aandeelhouder die de hoogste belasting betaalt én het laagste rendement behaalt. Met andere woorden: de aandeelhouder wiens aandeel het minste oplevert. De kapitaalomvang van de vennootschap is afhankelijk van deze marginale aandeelhouder.6Ibid.

Maar wat levert het op?

De invloed hiervan is waarschijnlijk groter dan je verwacht. Momenteel worden namelijk alleen buitenlandse aandeelhouders getroffen door de dividendbelasting. Nederlandse aandeelhouders mogen de heffing namelijk verrekenen met de inkomsten- of vennootschapsbelasting.7Zie https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/dividendbelasting/als_u_dividend_ontvangt/als_u_dividend_ontvangt. Niet alleen maakt dit het houden van ‘Nederlandse aandelen’ onaantrekkelijk voor buitenlandse investeerders, ook op Europees vlak is kritiek op de discriminatie van buitenlandse aandeelhouders in Nederland.8Romijn, ‘Hof Den Bosch stelt prejudiciële vragen over recht op teruggaaf dividendbelasting voor Duits beleggingsfonds’, Weekblad Fiscaal Recht 2017/2877. De Nederlandse staat maakt in haar belastingheffing namelijk indirect een onderscheid tussen verschillende Unieburgers. Een dergelijk indirect onderscheid kan in strijd zijn met het Unierechtelijke non-discriminatie beginsel.

Kort gezegd zal de afschaffing van de dividendbelasting voor Nederlandse aandeelhouders niet direct zorgen dat hun aandeel in waarde stijgt. We zetten onze aandelen immers voornamelijk beter in de markt bij de buitenlandse investeerders. Deze verhoogde aantrekkingskracht zorgt er in theorie voor dat de kapitaalomvang van een onderneming zal stijgen. Oftewel: het afschaffen van de dividendbelasting zorgt voor een optimalisatie van de economische activiteit binnen een Nederlandse multinational.9Beetsma en Lorié, ‘ Schaf dividendbelasting af’, Weekblad Fiscaal Recht 2018/164, p. 161-167.

Referenties   [ + ]

1. Zie in dit kader https://fd.nl/economie-politiek/1270653/senaat-wordt-politiek-slagveld-voor-dividendbelasting.
2. Zie https://fd.nl/economie-politiek/1270964/afschaffing-dividendbelasting-kost-nu-al-400-mln.
3. Zie artt. 5 jo. 2 jo. 1 Wet op de dividendbelasting 1965.
4. Zie https://fd.nl/economie-politiek/1269239/lobby-voor-afschaffen-dividendbelasting-al-sinds-2005-bezig.
5, 9. Beetsma en Lorié, ‘ Schaf dividendbelasting af’, Weekblad Fiscaal Recht 2018/164, p. 161-167.
6. Ibid.
7. Zie https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/winst/dividendbelasting/als_u_dividend_ontvangt/als_u_dividend_ontvangt.
8. Romijn, ‘Hof Den Bosch stelt prejudiciële vragen over recht op teruggaaf dividendbelasting voor Duits beleggingsfonds’, Weekblad Fiscaal Recht 2017/2877.