Winkelketen Action heeft een op 3 maart jl. een vulploegleider van 41 jaar op staande voet ontslagen. De reden voor het ontslag was het zonder af te rekenen meenemen van een plastic tasje ter waarde van drie cent. Action verwacht eerlijkheid van haar personeel en hanteert een zero-tolerance-beleid, je mag niet stelen van de baas. 

De medewerker erkent dat hij het plastic tasje heeft meegenomen. Hij had eerder die dag twintig poncho’s gekocht en om deze poncho’s te kunnen vervoeren nam de medewerker een plastic tasje mee. Op dat moment waren alle kassa’s al gesloten en besloot de werknemer op eigen initiatief het tasje mee te nemen en morgen te betalen. De medewerker vergeet dit echter de volgende dag te doen. Enkele weken later wordt hij, nadat hij terugkomt van  zijn vakantie, op staande voet ontslagen. 

Action bevestigd het ontslag en geeft als verklaring: we verwachten eerlijkheid van ons personeel. Je rekent af wat je meeneemt. Of dat nou iets van 300 euro is of van 3 cent. Het gaat om het principe, daar wijken we niet van af, anders kom je op een hellend vlak. Je mag niet stelen van de baas. 1 ‘Action ontslaat vulploegleider wegens diefstal tasje van 3 cent’, www.nos.nl, 24 maart 2020. Action geeft daarnaast aan dat de medewerker tot drie maal toe de mogelijkheid heeft gehad om alsnog te betalen voor het plastic tasje, maar dat de medewerker geweigerd heeft om dit te doen. De medewerker kan zich absoluut niet vinden in de verklaring die door Action is gegeven. Hij is van mening dat Action op deze manier heeft gehandeld omdat hij in aanmerking kwam voor een vast contract omdat zijn contract reeds tweemaal verlengd is en Action dit niet wilde.

De medewerker heeft een advocaat in de arm genomen om het ontslag op staande voet aan te vechten. Vakbond FNV vindt het een ‘bizarre zaak’ en heeft er alle vertrouwen in dat het ontslag op last van de rechter teruggeschroefd moet worden.2 ‘Action ontslaat vulploegleider wegens diefstal tasje van 3 cent’, www.nos.nl, 24 maart 2020. Maar is dit wel zo? Van een dringende reden voor ontslag op staande voet is slechts sprake ingeval van de werkgever redelijkerwijs niet kan worden gevergd de dienstbetrekking te laten voortduren. Bij de beoordeling of daarvan sprake is, moeten de omstandigheden van het geval in aanmerking worden genomen, onder welke de persoonlijke omstandigheden van de werknemer, zoals zijn leeftijd en de gevolgen die het ontslag op staande voet voor hem hebben. 3 HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436, NJ 2000, 190. Ook als de gevolgen ingrijpend zijn, kan een onmiddellijke beëindiging van de arbeidsovereenkomst gerechtvaardigd zijn. 4 HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436, NJ 2000, 190.

Uit eerdere jurisprudentie blijkt echter dat ontslag op staande voet ook mogelijk is indien het gestolen goed een (zeer) geringe waarde heeft. Zo mocht een medewerkster van de Kruidvat op staande voet ontslagen worden omdat zij onder werktijd een tester van Nivea, die bij 10 euro aan producten gratis aan klanten werd meegegeven, zelf gebruikte. 5 Rb Rotterdam 21 december 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:10275, AR 2018/121.  De Kruitvat hanteert strikte gedragsregels en de werkneemster was hiermee bekend. De rechtbank oordeelt dat er juist in een detailhandelsorganisatie een verhoogd risico op diefstal door eigen personeel heerst en dat strikte naleving van de gedragsregels door de werkgever om deze reden dan ook van groot belang is. 6 Rb Rotterdam 21 december 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:10275, AR 2018/121.  Het maakte in dit geval niet uit dat het ging om een artikel met een geringe waarde. 7 Rb Rotterdam 21 december 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:10275, AR 2018/121.  Ook het meenemen van een pak optimel, dat over de datum was, door een werknemer van een supermarkt was voldoende reden voor ontslag op staande voet. 8 Rb Amsterdam 7 februari 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:905, AR 2017/898. Ook hier gaat het om een detailhandelsorganisatie met een sterk verhoogd diefstal risico. De werkgever is daarom genoodzaakt om te werken met strikte procedureregels. Dit strikte beleid is geformuleerd in het bedrijfsreglement waarvan de medewerker erkend heeft dat zij daarmee bekend was. De werkgever hanteert een zero-tolerance beleid en het maakt niet uit dat de goederen anders weggegooid zouden worden.

Uit deze jurisprudentie blijkt dat rechters vaak strikt omgaan met diefstal, al helemaal indien het gaat om detailhandelsorganisaties. Dit vanwege het sterk verhoogde diefstal risico. Het stelen van een plastic tasje van slechts 3 cent zou, gezien eerder gewezen jurisprudentie, dus wel degelijk kunnen leiden tot ontslag op staande voet. Er moet echter altijd rekening gehouden worden met de persoonlijke omstandigheden van het geval. 

Referenties   [ + ]

1, 2.  ‘Action ontslaat vulploegleider wegens diefstal tasje van 3 cent’, www.nos.nl, 24 maart 2020.
3. HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436, NJ 2000, 190.
4. HR 21 januari 2000, ECLI:NL:HR:2000:AA4436, NJ 2000, 190.
5, 6, 7.  Rb Rotterdam 21 december 2017, ECLI:NL:RBROT:2017:10275, AR 2018/121.
8. Rb Amsterdam 7 februari 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:905, AR 2017/898.